توضیح همتی درباره جزئیات توافق ارزی ایران و آمریکا

به گزارش الماس بلاگ.

عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی در جریان بحث و بررسی توافقات اقتصادی انجام شده در چارچوب تفاهم نامه ایران و آمریکا، گفت: در مذاکراتی که با طرف آمریکایی و با میانجی گری دولت های قطر و پاکستان انجام شد، دو تصمیم مهم اقتصادی در سوئیس به توافق رسید که اولین آن به آزادسازی منابع ارزی ایران اختصاص داشت.

وی تصریح کرد: بر اساس مفاد تفاهم نامه مقرر شد این منابع به صورت مرحله ای و همزمان با پیشرفت مذاکرات آزاد شود. در گام اول 12 میلیارد دلار آزاد و مابقی منابع در مراحل بعدی تامین می شود.

رئیس کل بانک مرکزی به اهمیت دسترسی عملی به این منابع اشاره کرد و گفت: آنچه برای ما مهم است امکان استفاده از این منابع است. در این راستا چارچوب معاهده 1402 ایران و آمریکا مبنای اقدام است که بر اساس آن منابع آزاد شده برای تامین کالاهای اساسی و دارو استفاده می شود.

همتی ادامه داد: سالانه حدود 10 تا 12 میلیارد دلار برای واردات کالاهای اساسی هزینه می شود که در برخی برآوردها این رقم به حدود 15 میلیارد دلار می رسد. استفاده از منابع آزاد شده برای این بخش، سایر منابع ارزی را که قبلاً به این منظور اختصاص داده شده بود آزاد می کند و از آنها برای رفع سایر نیازها یا افزایش ذخایر ارزی کشور استفاده می کند. بنابراین ما این توافق را از نظر ارزی مطلوب ارزیابی می کنیم.

وی در خصوص برخی گمانه زنی ها مبنی بر الزام ایران به خرید کالاهای اساسی و دارو از آمریکا، گفت: در دو تفاهم نامه ای که در جریان مذاکرات امضا شد، چنین شرطی وجود ندارد و الزامی برای خرید از آمریکا پیش بینی نشده است. البته اگر قیمت و کیفیت کالاهایی مانند گندم، ذرت و سایر اقلام مورد نیاز مناسب باشد، خرید از شرکت های آمریکایی اشکالی ندارد. پیش از آن وزارت جهاد کشاورزی از طریق شرکت های بزرگ تجاری آمریکایی و اروپایی این کالاها را تامین می کرد.

رئیس کل بانک مرکزی از آغاز استفاده از این منابع برای واردات کالاهای اساسی در آینده نزدیک خبر داد و افزود: در روزهای آینده اولین خریدها انجام خواهد شد و بانک مرکزی با همکاری وزارت جهاد کشاورزی و وزارت بهداشت برنامه ریزی های لازم را برای تامین نیاز کشور از این سایت انجام داده است.

همتی با اشاره به مالکیت منابع آزاد شده تصریح کرد: این منابع متعلق به بانک مرکزی است، زیرا در گذشته بانک مرکزی آن را از دولت خریداری و معادل ریالی آن را پرداخت می کرد. بنابراین این دارایی ها ذخایر بانک مرکزی محسوب می شوند.

وی افزود: زمانی که بانک مرکزی از این ذخایر برای تامین کالاهای اساسی استفاده می کند، کالاهای وارداتی به قیمت معاملاتی به کشور فروخته می شود و منابع ریالی حاصل از آن به بانک مرکزی باز می گردد. این فرآیند به انباشت بخشی از نقدینگی موجود در اقتصاد کمک کرده و می تواند در کاهش نرخ رشد نقدینگی موثر باشد.

رئیس کل بانک مرکزی همچنین با اشاره به توافقات انجام شده در خصوص فروش نفت ایران در مذاکرات، گفت: یکی از مفاد این تفاهم نامه این است که در مدت 60 روز مذاکره، نفت، فرآورده های نفتی و پتروشیمی ایران خارج از محدوده تحریم ها صادر شود.

وی تصریح کرد: بر اساس این قرارداد امکان تحویل کالا در هر بندری، حمل و نقل آن با هر نوع کشتی و واریز درآمدها به حساب های ارائه شده توسط شرکت ملی نفت ایران وجود دارد و کشور می تواند از این منابع استفاده کند. حتی در متن تفاهم نامه نیز پیش بینی شده است که معاملات با دلار تسویه شود.

همتی با بیان اینکه طرف آمریکایی بر انجام مبادلات با دلار تاکید کرد، گفت: موضع ایران این بود که استفاده از دلار بر اساس نیاز کشور باشد. بنابراین استفاده از دلار در اختیار جمهوری اسلامی ایران است و نحوه استفاده از منابع تعیین می کند که از چه ارزی استفاده شود.

رئیس کل بانک مرکزی در پایان خاطرنشان کرد: در این مدت 60 روزه صادرات نفت، محصولات پتروشیمی و سایر فرآورده های نفتی ایران معاف است. اگرچه این کشور به صادرات نفت خود ادامه می دهد و در روزهای اخیر میلیون ها بشکه نفت صادر کرده است، اما مزیت اصلی این توافق کاهش هزینه های نقل و انتقال مالی و رفع برخی از عوارض ناشی از تحریم ها است. البته این توافق به معنای کنار گذاشتن سازوکارهایی نیست که در سال های اخیر برای مقابله با تحریم ها ایجاد شده است و آن مسیرها همچنان ادامه خواهد داشت. در عین حال باید روند اجرای توافق و چگونگی کاهش تدریجی محدودیت ها مورد ارزیابی قرار گیرد تا برنامه ریزی لازم برای فروش نفت و انتقال درآمدهای ارزی حاصل از آن بر اساس نتایج آن صورت گیرد.